Nguyên nhân gây bệnh thối nhũn trên phong lan và cách phòng trị hiệu quả
Trồng lan và chơi lan đang là một thú vui của rất nhiều người. Tuy nhiên, một trong những căn bệnh khiến cho giới chơi lan phải đau đầu đó là bệnh thối nhũn trên phong lan. Để giúp những người chơi lan giải quyết vấn đề này, Chế phẩm vi sinh Đức Bình đã tập hợp và tổng kết nhiều tư liệu hữu ích về cách nhận biết, nguyên nhân và biện pháp phòng trị hiệu quả.
Bệnh thối nhũn trên phong lan là gì? Tác nhân và nguyên nhân gây bệnh
Bệnh thối nhũn trên phong lan là một căn bệnh phổ biến và khó điều trị. Bệnh do vi khuẩn Erwinia Carotovora gây ra. Chúng xâm nhập qua các vết thương hở trên cây và có thể phát triển, lây lan sang các bộ phận khác một cách nhanh chóng.
Bệnh thối nhũn trên phong lan
Tác nhân gây bệnh
Tác nhân lớn nhất giúp vi khuẩn này phát triển chính là độ ẩm. Đặc biệt là những cây lan bị dập nát khi vận chuyển, nếu bị dính nước sẽ rất dễ mắc căn bệnh này.
Dấu hiệu nhận biết bệnh thối nhũn trên phong lan
Biểu hiện đầu tiên mà chúng ta có thể nhận biết lan bị nhiễm bệnh đó là: Trên lá xuất hiện một số chấm nhỏ giống như kiểu lá cây bị bỏng. Sau đó chúng lan nhanh ra toàn bộ diện tích của lá, làm lá chuyển thành màu vàng. Tình trạng bệnh sẽ diễn biến nặng hơn khi lan sang phần ngọn và rễ.
Dấu hiệu ban đầu cho thấy lan bị bệnh thối nhũn
Bạn có thể kiểm tra bằng cách quan sát bằng mắt hoặc dùng tay. Rễ sẽ chuyển dần từ màu vàng sang nâu và khi bị nặng sẽ có hiện tượng đen, sờ vào cảm thấy có độ nhớt và mùi rất khó chịu. Đa phần loại bệnh này phổ biến ở các cây hồ điệp, lan đại châu… Bởi những loại lan này có lá mọng nước nên rất dễ bị tổn thương ở phần lá.
Như vậy có thể thấy dấu hiệu nhận biết bệnh thối nhũn rất dễ nhận biết. Lá sẽ chuyển từ màu xanh sang màu vàng, sau đó chuyển nâu và cuối cùng là màu đen có mùi thối. Bạn có thể dựa vào những dấu hiệu trên để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời.
Đọc ngay: Cách làm dịch chuối tưới lan, hoa hồng và cây trồng
Những yếu tố tác động tới sự phát triển và lây lan của bệnh thối nhũn trên phong lan
Có nhiều nguyên nhân khiến loại bệnh này lây lan và phát triển nhanh chóng:
- Vi khuẩn Erwinia Carotovora có thể tồn tại trong những cá thể bị bệnh. Tàn dư của bệnh vẫn còn ở trong những vật dụng trồng chưa được vệ sinh sạch sẽ hoặc những dụng cụ dùng để trồng lan.
- Vi khuẩn Erwinia Carotovora cũng có thể di chuyển nhờ nước, nhờ những loại côn trùng như: bọ nhảy, rệp, kiến… Đây là những loại côn trùng sống và hoạt động phổ biến trong nhà vườn.
- Theo nghiên cứu, bệnh thối nhũn trên cây phong lan phát triển mạnh ở những nơi không có khả năng thoát nước. Nhiệt độ yêu thích của chúng là 27-32°C và độ pH thích hợp là trung tính.
Nước là một trong những tác nhân chủ yếu gây ra bệnh thối nhũn ở cây lan
- Đa số những loại lan có lá giả mọng nước mới hay mắc phải căn bệnh này. Bởi những loại cây này rất dễ bị tổn thương ở phần lá khi vận chuyển. Đây là nguyên nhân chính giúp cho vi khuẩn Erwinia Carotovora xâm nhập và phát triển.
Cách xử lý và trị bệnh thối nhũn trên cây phong lan
Phòng và trị bệnh cho lan là việc làm cần thiết nếu bạn không muốn “dế yêu” của mình “chết bất đắc kỳ tử”. Một số biện pháp hiệu quả bao gồm:
- Việc làm đầu tiên khi phát hiện dấu hiệu của bệnh thối nhũn trên cây phong lan đó là không nên tưới nước và tách cây bị bệnh ra khỏi vườn lan của bạn.
Không nên tưới nước cho lan quá nhiều
- Cân nhắc việc bón và chăm sóc cây theo đúng chế độ dinh dưỡng. Có thể giảm hoặc không sử dụng những loại phân có hàm lượng đạm lớn trong thời gian điều trị bệnh.
- Loại bỏ phần thân, ngọn và rễ cây bị bệnh ra khỏi chậu hoa. Mục đích là không để vi khuẩn Erwinia Carotovora lan rộng ra xâm lấn sang những vị trí khác.
- Ngoài việc cắt giảm nước, phân bón và loại bỏ phần bị bệnh, bạn cũng cần sử dụng một số loại thuốc điều trị bệnh thối nhũn cho lan như: Novaba, Bronopol, Starner, Kasuran… Bạn có thể phun hoặc xịt trực tiếp lên chậu hoa và những vùng cây bị bệnh.
- Sử dụng thường xuyên chế phẩm sinh học Trichoderma phun xịt cho phong lan
Nấm trichoderma Đức Bình sử dụng để tưới, phun cho cây phong lan
- Trong trường hợp cây bị bệnh quá nặng, hãy gỡ bỏ toàn bộ cây lan và ngâm chúng trong dung dịch thuốc chữa bệnh trong thời gian khoảng 10-15 phút. Tiếp theo vớt ra và để ráo nước trước khi trồng lại trong một chậu mới.
- Khử trùng toàn bộ giàn lan của mình. Đồng thời sau 5-7 ngày tiến hành phun thuốc một lần.
- Tuân thủ đúng kỹ thuật sử dụng thuốc chữa bệnh thối nhũn trên cây phong lan do nhà sản xuất yêu cầu.
Sử dụng một số loại thuốc phòng trừ bệnh thối nhũn cho lan
Nếu những dấu hiệu bệnh trên lan có sự thuyên giảm, bạn có thể sử dụng B₁ pha với nước và phun dưới dạng sương cho lan. Khi rễ mới phát triển, bạn có thể ghép vào giá thể lan để chúng phát triển một cách bình thường.
Cách phòng bệnh thối nhũn trên cây phong lan
Có nhiều cách để phòng tránh căn bệnh này cho cây phong lan yêu quý của bạn. Kết hợp tất cả các biện pháp dưới đây sẽ giúp vườn lan luôn xanh tốt và khỏe mạnh.
Quan sát và kiểm tra lan hàng ngày
Ngắm và quan sát là việc làm thường niên của người chơi hoa. Tuy nhiên, ngắm lan phải đi đôi với nhiệm vụ kiểm tra. Nếu phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của bệnh thì việc chữa trị sẽ không quá khó khăn và mất thời gian.
Ngắm hoa kết hợp với việc kiểm tra chúng một cách thường xuyên
Thực tế thì bệnh thối nhũn trên cây phong lan phát triển khá nhanh. Chỉ sau 1-2 ngày có dấu hiệu bệnh đã lan rất nhanh. Nếu vào mùa mưa thì tình trạng bệnh lại càng diễn biến nặng. Chỉ cần 1-2 tuần, giỏ lan mà bạn yêu quý có thể không cứu vãn được.
Tưới nước vừa đủ nhưng thường xuyên
Nhiều người chơi lan thường quan niệm rằng đây là một loại cây ưa nước. Thực tế thì lan rất dễ bị mắc bệnh, đặc biệt là những loại lan giả mọng nước. Nếu môi trường quá ẩm sẽ là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển và xâm nhập vào lan qua những vết thương hở.
Tưới nước vừa đủ là một trong những biện pháp phòng bệnh thối nhũn ở lan rất hiệu quả. Những người có thâm niên chơi lan chắc chắn sẽ nắm rõ biện pháp này, tuy nhiên người mới bắt đầu dễ mắc sai lầm khi chăm sóc.
Dọn dẹp cắt tỉa và vệ sinh vườn lan
Đây là việc làm thường niên của người chơi lan. Muốn lan sinh trưởng và phát triển tốt thì vườn lan phải có độ thông thoáng, có ánh nắng mặt trời và hệ thống thoát nước tốt. Đặc biệt là bộ phận rễ cây. Bạn có thể sử dụng giá trồng lan có độ thông thoáng tốt, và chọn những loại gỗ phù hợp.
Cắt tỉa và vệ sinh vườn lan cũng là một cách phòng bệnh cho cây khá tốt
Ngoài ra phải cắt tỉa thường xuyên lá vàng, úa, những nhánh lan già để tránh tạo nơi ẩn nấp cho sâu bệnh và vi khuẩn phát triển. Bên cạnh đó, cọ rửa thường xuyên các giỏ lan tránh rong rêu sinh sôi và phát triển. Thay giá thể đã bị mục nát bằng xơ dừa, vỏ gỗ, vỏ thông, dớn… để tăng dinh dưỡng cho lan.
Rải và rắc vôi khắp vườn lan cũng là một cách phòng bệnh thối nhũn trên cây phong lan khá tốt. Bởi chúng có thể tiêu diệt các loại nấm, vi khuẩn không có lợi cho cây trồng.
Tạo lớp màng bảo vệ cho các mầm tơ
Đây được coi là bức tường lửa vững chắc nhất để bảo vệ mầm con không bị sâu bệnh và vi khuẩn tấn công. Cụ thể chúng ta có thể chọn các loại thuốc với thành phần chính là Mancozeb. Loại thuốc này vừa có chức năng phòng các loại nấm tấn công vừa giúp cho mầm con phát triển. Bạn có thể phun định kỳ 20 ngày/lần.
Không nên tưới nước quá nhiều khi thời tiết ẩm, cụ thể như mùa mưa, sáng hoặc chiều tối. Đặc biệt là chiều tối. Bởi thời điểm này cây sẽ ở trong tình trạng ẩm thấp quá lâu dễ suy giảm hệ miễn dịch và cây rất dễ bị vi khuẩn tấn công.
Nếu biết cách chăm sóc chắc chắn các bạn sẽ có vườn lan như ý
Tuyệt đối không được tưới nước cho lan vào thời điểm giữa trưa. Bởi nhiệt độ ngoài trời quá cao, nếu tưới nước sẽ rất dễ khiến cây bị bỏng. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn xâm nhập vào bên trong.
Nên chọn và cân nhắc khi sử dụng những loại phân bón có độ đạm cao. Bởi đây cũng là một trong những tác nhân giúp sâu bệnh sinh trưởng và phát triển nhanh. Đa số loại phân phù hợp nhất với lan là những loại phân hữu cơ.
Tìm hiểu thêm: Bưởi diễn ra hoa vào tháng mấy? Kỹ thuật xử lý ra hoa đậu quả
Founder & Author Đức Bình là chuyên gia hàng đầu về ngành Công nghệ sinh học, chuyên nghiên cứu và ứng dụng các loại chế phẩm sinh học.: Emzeo, trichoderma, EM gốc, IMO gốc, Đậu nành humic, Đạm cá humic … Xem thêm về Founder Đức Bình