Đa số các nước có nền nông nghiệp phát triển đều đang ứng dụng phân vi sinh vào trong quá trình chăm sóc cây. Tuy nhiên, số lượng các loại phân vi sinh còn ít do chưa được nghiên cứu nhiều. Chúng chỉ chiếm một phần nhỏ so với số lượng phân hóa học trên thị trường. Tùy vào mục đích sử dụng đối với từng loại cây trồng mà chúng ta lựa chọn loại phân cho phù hợp. Hiện nay có một số chủng loại phân vi sinh như: cố định đạm, phân giải lân hay kích thích tăng trưởng. Phân vi sinh cố định đạm là một trong những loại phân vi sinh đang được sử dụng rộng rãi hiện nay. Chúng có chứa các loài vi sinh vật có ích giúp cây hấp thụ chất dinh dưỡng. Chế phẩm vi sinh Đức Bình chia sẻ: Tổng hợp toàn bộ những điều cần phải biết về phân vi sinh cố định đạm
Phân vi sinh cố định đạm là gì?
Phân vi sinh cố định đạm là loại phân chứa một hoặc nhiều loại vi sinh vật có tác dụng cố định Nitơ. Nhiều người còn chưa biết rằng Nitơ là thành phần dinh dưỡng căn bản duy trì sự sống của mọi tế bào. Trong cả động vật hay thực vật thì chúng đều đóng vai trò quan trọng không thể thiếu.
Phân hữu cơ là gì? Cách làm phân hữu cơ bón cây ngay tại nhà hiệu quả
Ở trong đất trồng cây hàm lượng Nitơ rất ít. Nguồn dự trữ Nitơ tự nhiên tồn tại nhiều trong không khí (chiếm khoảng 78,16%). Tuy nhiên chúng lại không sử dụng được cho cây trồng. Các loại thực vật muốn sử dụng được nguồn dinh dưỡng này cần phải có sự hỗ trợ của các vi sinh vật.
Phân loại vi sinh vật cố định đạm
Ba loại vi khuẩn khá phổ biến được biết đến có tác dụng cố định Nitơ giúp ích cho cây là:
Vi khuẩn nốt sần
Vi khuẩn nốt sần không tạo bào tử. Chúng chủ yếu là vi khuẩn thuộc nhóm Rhizobium sống trong rễ các cây họ đậu. Đặc điểm của chúng là có thể đồng hóa nhiều nguồn cacbon khác nhau. Vi khuẩn nốt sần trong tự nhiên thuộc loại vi sinh vật cộng sinh. Các nốt sần ở rễ và lá có chứa vi khuẩn cố định Nitơ.
Ở đây chúng sẽ tiến hành quá trình biến đổi Nitơ trong không khí thành amoniac. Sau đó chúng sẽ thực hiện cung cấp các hợp chất hữu cơ như ureide và glutamine cho cây. Ngược lại, cây sẽ cung cấp các hợp chất hữu cơ cho vi khuẩn phát triển từ quá trình quang hợp. Đây là mối quan hệ hỗ trợ cùng nhau phát triển giữa vi khuẩn nốt sần và cây chủ.
Trong thiên nhiên vẫn còn một số loài thực vật khác ngoài cây họ đậu có nốt sần cố định đạm. Tuy nhiên chúng không thuộc nhóm Rhizobium mà thuộc nhóm xạ khuẩn Actinomycetes. Bởi vì chúng không sống theo dạng cộng sinh.
Vi khuẩn cố định đạm sống tự do
Những vi khuẩn này sống tập trung chủ yếu ở các loại cây thuộc họ hòa thảo và vùng rễ lúa. Chúng cũng có tác dụng hỗ trợ cây trồng phát triển tốt và hạn chế sự thất thoát lượng đạm hóa học.
Vi khuẩn cố định đạm Azotobacter
Trong ba loại vi khuẩn cố định đạm thì vi khuẩn Azotobacter đang được nghiên cứu và ứng dụng nhiều nhất khi sản xuất phân bón sinh học. Nguyên nhân là do loại vi khuẩn này có một số tác dụng vượt trội hơn hẳn so với hai loại trên. Ngoài khả năng chính là cố định Nitơ chúng còn giúp sản sinh ra các chất kích thích sinh trưởng thực vật và kích thích nảy mầm.
Ứng dụng công nghệ trong nghiên cứu khả năng cố định đạm
Khi biết được tác dụng của các loài vi sinh vật cố định đạm, các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ gen để tạo ra thêm các chủng vi sinh vật này. Các chủng này có nhiều đặc điểm tốt như: khả năng cố định đạm cao, khả năng cộng sinh tốt. Ngoài ra, công nghệ sinh học cũng giúp tạo ra loại vi sinh vật có đặc tính cạnh tranh cao với các loài vi sinh vật tồn tại sẵn trong đất.
Mặt khác, các nhà khoa học tách được gen có đặc tính cố định đạm từ vi khuẩn và đem cấy vào nhân tế bào cây trồng. Điều này giúp cho các loài cây trồng đó cũng có khả năng cố định đạm như vi khuẩn.
Lợi ích khi sử dụng phân bón vi sinh vật cố định đạm
Từ vi sinh vật cố định Nitơ sẽ sản xuất ra phân vi sinh cố định đạm. Việc sử dụng sản phẩm này mang lại những lợi ích sau:
- Cố định Nitơ trong không khí chuyển hóa thành các hợp chất chứa Nitơ cho đất và cây trồng, bổ sung hàm lượng đạm cho bộ rễ của cây
- Khi sử dụng kết hợp với phân bón sẽ giúp cây phát triển nhanh hơn, lá xanh tốt hơn
- Giảm chi phí từ 30 – 50% so với việc sử dụng phân đạm hóa học
- Giảm 25 – 50% tỷ lệ sâu bệnh so với việc sử dụng phân bón truyền thống
- Hỗ trợ tăng khả năng chống chịu sâu bệnh, thời tiết cho cây trồng
- Cải thiện chất đất, giúp cân bằng dinh dưỡng hữu cơ trong đất
- Thân thiện với môi trường, an toàn cho sức khỏe con người và vật nuôi
- Có thể bón phân trực tiếp cho cây trồng đến lúc thu hoạch và không cần phải cách ly
Những hạn chế khi sử dụng phân bón vi sinh cố định đạm
Trước khi sử dụng phân vi sinh cố định đạm cần cân nhắc đến một số hạn chế sau:
- Phân bón cố định Nitơ hiệu quả phải xuất phát từ chủng vi sinh vật có cường độ cố định Nitơ cao, có sức cạnh tranh lớn, thích ứng với độ PH mở rộng
- Chất lượng của phân bón này khó đảm bảo do hàm lượng không ổn định
- Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến hoạt động sống của vi sinh vật cũng tác động đến hiệu quả sử dụng
- Phân vi sinh là vật liệu sống, cần bảo quản hợp lý, không để ở nơi nhiệt độ cao hơn 30°C hoặc có ánh nắng trực tiếp để tránh làm giảm hiệu quả sử dụng
- Phân bón này dễ bay hơi, dễ hòa tan và rửa trôi khi gặp mưa dầm, không thích hợp sử dụng vào mùa mưa
- Phân vi sinh thường phát huy tác dụng khi có điều kiện đất đai và khí hậu thích hợp, được khuyến khích sử dụng ở vùng đất cao và với các cây trồng cạn
Cách chế biến và sử dụng phân compost tại nhà hiệu quả
Hướng dẫn sử dụng phân vi sinh cố định đạm hiệu quả
Hiện nay ở Việt Nam, các loại phân vi sinh thường được sản xuất ở dạng bột màu nâu hoặc đen, chủ yếu do các nhà sản xuất sử dụng than bùn làm chất độn và chất mang vi khuẩn. Có hai cách sử dụng phổ biến:
- Tẩm phân vi sinh vào hạt hoặc rễ trước khi gieo trồng: Sau khi tẩm, cần gieo trồng ngay trong vòng 10-20 phút, không để quá lâu để tránh mất các vi sinh có lợi. Liều lượng khuyến cáo là 1kg phân vi sinh trộn với 100kg hạt giống. Nếu số lượng hạt giống ít hơn, cần chia theo tỷ lệ phù hợp, không sử dụng quá nhiều để tránh phản tác dụng.
- Bón trực tiếp vào đất sau khi phát hiện cây thiếu Nitơ. Nếu ban đầu không sử dụng phân vi sinh, vẫn có thể bổ sung loại phân này trực tiếp vào đất sau khi cây đã mọc rễ.
Việc sử dụng phân vi sinh cố định đạm đang mang lại những lợi ích kinh tế đáng kể cho nền nông nghiệp. Ngoài ra, dùng phân vi sinh còn giúp bảo vệ môi trường, vì vậy được khuyến khích sử dụng rộng rãi. Hiện nay, tại Việt Nam đã có nhiều công ty phân bón sản xuất sản phẩm này, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận và sử dụng.
Hướng dẫn 4 cách làm thuốc trừ sâu sinh học thảo dược, thảo mộc hiệu quả nhất hiện nay
Founder & Author Đức Bình là chuyên gia hàng đầu về ngành Công nghệ sinh học, chuyên nghiên cứu và ứng dụng các loại chế phẩm sinh học.: Emzeo, trichoderma, EM gốc, IMO gốc, Đậu nành humic, Đạm cá humic … Xem thêm về Founder Đức Bình
tên cac loại phân vi sinh cố định đạm ống trong nốt sần ?