Đối với những hộ nuôi trồng hải sản bằng bể nuôi, ao, hồ hoặc sông chắc hẳn đã ít nhiều biết đến hiện tượng phú dưỡng. Đây là hiện tượng nguy hiểm đối với vật nuôi và môi trường nước. Vì thế, nhiều người tỏ ra hoang mang và lo lắng khi gặp phải tình huống này. Đọc bài viết sau của Chế phẩm vi sinh Đức Bình sẽ giúp bà con:Giải mã hiện tượng phú dưỡng là gì và cách khắc phục hiệu quả.

1. Hiện tượng phú dưỡng là gì?

Trên thực tế, phú dưỡng là một hiện tượng xuất phát từ tự nhiên do lượng dưỡng chất bị dư thừa trong nước tạo thành. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc dư thừa dưỡng chất trong nước. Tuy nhiên, đó chủ  yếu là nguyên nhân khách quan từ yếu tố môi trường chứ không hề có sự can thiệp của con người.

Hiện tượng phú dưỡng là gì?

Khi hiện tượng phú dưỡng diễn ra, tức là khi nước ở sông, hồ bị dư các chất cụ thể như là Nitrat hoặc Phốt Phát thì chúng sẽ được tiêu thụ bởi các sinh vật phù du. Sinh vật phù du coi đây là lượng thức ăn hàng ngày của chúng và bắt đầu sinh sôi, nảy nở một cách ồ ạt nhờ vào nguồn thức ăn dinh dưỡng từ tự nhiên này. Có thể kể đến tảo lam, rong, rêu…là những ví dụ điển hình đại diện cho sinh vật phù du tiêu thụ dưỡng chất dư thừa hay còn gọi là phú dưỡng.

2. Vì sao hiện tượng phú dưỡng lại xuất hiện?

Như đã đề cập, hiện tượng phú dưỡng xuất hiện do nhiều nguyên nhân khách quan. Đầu tiên, là khả năng tự lọc nước của hồ, sông thông qua các vi sinh vật tự nhiên. Chúng đảm nhận vai trò cân bằng hệ sinh thái bên trong hồ và tạo ra các dưỡng chất. Dưỡng chất này khi không được tiêu thụ hết sẽ gây ra tình trạng dư thừa. Hệ quả cuối cùng là: Xảy ra hiện tượng phú dưỡng, gây ra nhiều tác động tiêu cực đối với tôm cá và nước trong ao.

Bên cạnh đó, các hiện tượng sạt lở, xói mòn đất xung quanh ao hồ cũng dẫn đến hiện tượng này. Cụ thể, các dưỡng chất có trong đất sẽ theo đó mà đi vào nguồn nước sông, hồ làm cho nước bị mất cân bằng và có hiện tượng phú dưỡng về sau. Một số nguyên nhân đến từ con người có thể kể đến từ chất thải công nghiệp, chất thải sinh hoạt. Khi không được xử lý đúng chuẩn, nguồn chất thải này nếu được thải vào sông, hồ cũng gây ra hiện tượng trên.

Vì sao lại xuất hiện phú dưỡng?

3. Dấu hiệu nhận biết phú dưỡng

Sau khi đã biết hiện tượng phú dưỡng là gì, bà con không khó để nhận biết nó. Khi sông, hồ bị dư thừa dưỡng chất thì các sinh vật phù du như tảo, rong, rêu sẽ bắt đầu tiêu thụ và phát triển.

Chúng lớn dần và sinh sản ồ ạt dẫn đến các hiện tượng như tảo nở hoa, đồng thời làm cho nước đổi màu sang màu đỏ hoặc xanh. Sinh vật phù du sinh sản nhiều cũng sẽ xuất hiện các loại rong, rêu bám đầy xung quanh hồ và mực nước ngày càng thấp lại do chất thải của các sinh vật này tạo ra dưới đáy hồ.

Nếu hiện tượng phú dưỡng diễn ra lâu ngày thì nước trong hồ sẽ đặc dần và sẽ biến thành đầm lầy sau đó. Dấu hiệu này khá dễ nhận biết, tuy vậy khi nhận được dấu hiệu này thì dường như không còn cách để cứu chữa nguồn nước tại đây. Do đó, với những dấu hiệu cơ bản ban đầu như nước đổi màu hoặc xuất hiện nhiều sinh vật nổi… bà con nên có những biện pháp kiểm soát và cân bằng nhanh chóng.

Dấu hiệu của phú dưỡng

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến phú dưỡng

Bên cạnh yếu tố dinh dưỡng trong hồ bị dư thừa thì các yếu tố khác từ môi trường cũng sẽ ảnh hưởng đến hiện tượng phú dưỡng. Đầu tiên, chúng ta xét về yếu tố độ sâu của nước trong sông, hồ. Mỗi một mực nước khác nhau sẽ có ảnh hưởng nhất định đến hệ sinh thái. Cụ thể, hồ càng nông thì nguy cơ xuất hiện hiện tượng phú dưỡng càng cao. Nguyên nhân là bởi do các dưỡng chất thường đọng lại ở lớp đáy, nếu chúng càng gần sát mặt nước thì càng nhanh chóng diễn ra phú dưỡng.

⫸ Xem thêm:  Bí quyết xử lý ao nuôi tôm cá ô nhiễm hiệu quả nhất

⫸ Xem thêm: Giải pháp xử lý nước ao cá bị hôi thối triệt để

Ngoài ra, hiện tượng này còn bị ảnh hưởng bởi khả năng lưu chuyển nước. Đối với các sông có dòng lưu chuyển nước nhanh và đều đặn ra biển sẽ hạn chế được hiện tượng này. Nước trôi nhanh cuốn đi các dưỡng chất nên sinh vật phù du không kịp hấp thụ. Điều này sẽ tránh được hiện tượng tảo nở hoa. Mặt khác, nhiệt độ từ môi trường cũng ảnh hưởng đến khả năng bốc hơi nước và quá trình phát triển của tảo, gián tiếp gây ra hiện tượng nói trên

Các yếu tố ảnh hưởng đến phú dưỡng

5. Những tác động tiêu cực của phú dưỡng

Phú dưỡng được gây ra do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan khác nhau. Thế nhưng hầu hết chúng đều dẫn đến một hậu quả chung cho nguồn nước tại sông, hồ. Cụ thể, một số tác động tiêu cực có thể kể đến sẽ được liệt kê sau đây. Các bạn có thể tham khảo và bổ sung thêm kiến thức mới:

Tác động đến vật nuôi

Đối với vật nuôi, thủy hải sản sinh sống trong sông, hồ chúng phải đối mặt với tình trạng:

• Oxy trong nước giảm, không đủ để vật nuôi trao đổi: Khi tảo phát triển và sinh sôi ồ ạt, chúng đa phần sẽ cản trở sự hấp thụ ánh nắng vào nước. Đồng thời vào ban đêm, chúng hô hấp, rút hết oxy và dẫn đến sự thiếu hụt oxy trầm trọng cho vật nuôi.
• Dễ mắc bệnh, dễ chết và không thể phát triển ổn định: Khi tảo và sinh vật phù du chết đi, chúng sẽ phân hủy xuống đáy hồ và gây ra mùi hôi tanh từ NH3. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của vật nuôi.
• Lứa vật nuôi không đều nhau, có thể bị dị tật: Sống trong điều kiện môi trường không tốt, vật nuôi tới lứa thu hoạch thường cho ra lứa không đồng đều, dễ có dị tật.

Tác động đến môi trường nước

• Mất cân bằng hệ sinh thái: Khi thực vật phù du phát triển, hệ sinh thái sẽ bị mất cân bằng. Loài vật thống trị cũng từ đó mà thay đổi, dẫn đến nhiều tác động tiêu cực cho môi trường nước.
• Biến thành đầm lầy sau một thời gian: Khi tảo và sinh vật phù du chết hoặc tạo ra chất thải, chúng lắng đọng xuống đáy hồ. Dần dần lượng nước trong hồ ít lại, mực đáy ngày một dâng cao. Qua một thời gian, sông, hồ sẽ biến thành đầm lầy.
• Gây ra mùi hôi, thay đổi màu sắc nước: Sinh vật chết gây ra mùi hôi và ô nhiễm nguồn nước. Đồng thời khi sinh sản, thực vật phù du làm nước đổi màu.

Tác động tiêu cực của phú dưỡng

6. Cách xử lý hiện tượng phú dưỡng

Hiện tại, không có nhiều cách giúp xử lý hiện tượng phú dưỡng này. Trong đó, phương pháp hiệu quả nhất là thực hiện sớm, ngay khi mới có dấu hiệu phú dưỡng. Sử dụng chế phẩm vi sinh là cách tốt nhất để giải quyết bài toán nói trên. Dưới đây là một vài loại chế phẩm vi sinh giúp chấm dứt hiện tượng phú dưỡng:

Cách xử lý hiện tượng phú dưỡng

Sử dụng chế phẩm vi sinh để tăng vi sinh có lợi

Loại chế phẩm vi sinh đầu tiên các bạn có thể cân nhắc sử dụng là chế phẩm vi sinh tạo vi sinh vật có lợi. Cụ thể, các vi sinh này sẽ được đưa vào nước và thực hiện nhiệm vụ của mình là tiêu thụ các dưỡng chất dư thừa có trong nước. Đồng thời chúng không gây ra bất kỳ sự ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của vật nuôi và không làm mất cân bằng hệ sinh thái. Vì thế, người dùng có thể chọn mua loại chế phẩm này để sử dụng định kỳ cho nguồn nước của mình. 2 loại chế phẩm vi sinh tốt nhất hiện nay là: Chế phẩm sinh học Emzeo TS và EM gốc thủy sản

Chế phẩm sinh học Emzeo TS xử lý môi trường ao nuôi tôm cá phòng chống hiện tượng phú dưỡng hiệu quả

Sử dụng chế phẩm vi sinh giúp tan bùn và khử mùi

Bên cạnh đó, nếu kết hợp chế phẩm vi sinh kể trên với một loại chế phẩm vi sinh khác như: Chế phẩm vi sinh đánh tan bùn và khử mùi sẽ mang lại kết quả khả quan. Hỗn hợp men vi sinh này có tác dụng diệt vi khuẩn có hại, đồng thời khử được mùi hôi, tanh, giúp môi trường nước được trong lành hơn. Ngoài ra, các chất thải và xác chết thực vật vi sinh dưới đáy hồ cũng được xử lý nhanh chóng và hiệu quả nhưng không làm mất cân bằng hệ sinh thái.

Sử dụng chế phẩm vi sinh giúp tan bùn, phân hủy đáy và khử mùi hôi

Hạn chế sử dụng phân bón hoá học

Muốn ngăn chặn tình trạng phú dưỡng ở ao hồ, sông suối bà con phải hạn chế sử dụng phân bón hoá học. Loại phân này phải bón đúng liều lượng và chỉ bón khi thực sự cần thiết. Nếu chúng ta lạm dụng phân hoá học sẽ gây nguy cơ leaching tức thẩm thấu vào nguồn nước gây ra nhiều hệ luỵ.

Mặt khác, trong trồng trọt, bạn hãy ưu tiên sử dụng phân hữu cơ nhằm cải thiện cấu trúc đất, cung cấp dinh dưỡng toàn diện cho cây trồng, góp phần bảo vệ nguồn nước. Ngoài ra, phân bón phải bón đúng mùa vụ, đúng thời điểm để cây có thể hấp thụ tối đa, giảm thiểu tình trạng dư thừa rồi ngấm vào mạch nước hoặc bị rửa trôi. Cách đó cũng giúp ngăn chặn tốt tình trạng phú dưỡng.

Xử lý nước đạt chuẩn trước khi thải ra môi trường

Nguyên nhân cơ bản của phú dưỡng là do nước thải của môi trường, đặc biệt là nước thải trong chăn nuôi. Do đó, chúng ta cần kiểm soát chặt nguồn xả thải này. Cụ thể, bà con nên xây dựng hầm biogas trong chăn nuôi đồng thời sử dụng chế phẩm sinh học EMZEO để khử mùi, phân huỷ chất hữu cơ, tiêu diệt mầm bệnh rồi mới thải ra bên ngoài.

7. Cách hạn chế tình trạng phú dưỡng cho ao, hồ

Khi đã có được cái nhìn tổng quan về hiện tượng phú dưỡng là gì, cách bạn nên tham khảo thêm cách phòng ngừa và hạn chế chúng. Để có thể hạn chế được tình trạng phú dưỡng gây ra tác động tiêu cực cho vật nuôi và môi trường nước, chúng ta nên có các biện pháp phòng tránh phù hợp. Cụ thể, đối với các ao, hồ chưa bị hiện tượng phú dưỡng nên thực hiện một số cách sau đây:

• Sử dụng chế phẩm vi sinh định kỳ, hạn chế lớp bùn dưới đáy quá nhiều và kiểm soát dưỡng chất có trong nước: Thường xuyên sử dụng chế phẩm vi sinh để tăng cường vi sinh có lợi cho hệ sinh thái nước.
• Kiểm soát lượng nước thải vào sông, hồ: Lượng nước thải công nghiệp hay nước thải sinh hoạt khi thải ra ao, hồ cần phải qua quy trình xử lý khắt khe. Điều này còn giúp hạn chế ô nhiễm môi trường.

• Sử dụng các loại phân hữu cơ: Thay vì dùng phân hoá học bà con nên ưu tiên dùng phân hữu cơ dễ tan và không gây ra hiện tượng mất cân bằng hệ sinh thái bên trong sông, hồ.
• Phủ xanh đồi trọc: Những vùng đất xung quanh khu vực ao, hồ cần được bảo vệ và phủ xanh. Cách này giúp phòng ngừa tình trạng sạt lở, xói mòn đất đồng thời ngăn chặn nguồn dưỡng chất khác lạ trôi vào sông, ao hồ

Cách hạn chế hiện tượng phú dưỡng

Trên đây, Chế phẩm vi sinh Đức Bình đã chia sẻ một số thông tin cơ bản cũng như trả lời câu hỏi hiện tượng phú dưỡng là cách phòng tránh và giải quyết ra sao? Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ hữu ích với các bạn. Đừng quên chia sẻ đến những người xung quanh nhé!

⫸ Xem thêm: Bùn vi sinh là gì? Cơ chế sử dụng và cách khắc phục sự cố thường gặp

⫸ Xem thêm: Chế phẩm vi sinh xử lý nước thải là gì? Cách sử dụng như thế nào hiệu quả nhất

⫸ Xem thêm: Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý nước thải? ưu và nhược điểm

Thông tin liên hệ

Công ty TNHH Công nghệ sinh học Đức Bình

MST: 0108433217

Địa chỉ: 57 ngõ 64 Kim Giang, Khương Đình, Hà Nội

SĐT: 024.66.55.46.86

Văn phòng giao dịch

Chế phẩm vi sinh Đức Bình – Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng chế phẩm sinh học chuyên nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các dòng sản phẩm: Men vi sinh, men bể phốt, men xử lý nước thải, men thuỷ sản, chế phẩm sinh …

Địa chỉ : 1B Ngõ 774 Kim Giang, Thanh Liệt, Hà Nội
SĐT: 0934.214.579
Hotline: 024.66.55.46.86

Email: chephamvisinhungdung@gmail.com
Website: https://chephamvisinh.vn

Đức Bình

Đức Bình là chuyên gia hàng đầu về ngành Công nghệ sinh học, chuyên nghiên cứu và ứng dụng các loại chế phẩm sinh học: Emzeo, trichoderma, EM gốc … Đội ngũ chuyên gia tại Chế phẩm vi sinh Đức Bình có am hiểu sâu sắc về thị trường, vì một nền nông nghiệp hữu cơ bền vững. Với những chuyên gia hàng đầu về ngành Công nghệ sinh học, chuyên nghiên cứu và ứng dụng các loại men vi sinh, chế phẩm sinh học … Đội ngũ Marketing Đức Bình mong muốn lan tỏa kiến thức giá trị, kết nối thương hiệu Chế phẩm vi sinh Đức Bình đến đúng đối tượng, với những sản phẩm công nghệ sinh học tiên tiến, an toàn, tiện dụng và hiệu quả nhất …